Hoogsensitief en overprikkeld? Deze 5 tips helpen jou om te kalmeren

HSP/burn-out en WENDY expert Ilonka van Galen signaleert dat elk hoogsensitief persoon wel eens te maken heeft gehad met een overprikkeling. Het brein mist een filter zodat alle prikkels rechtstreeks het centraal zenuwstelsel binnendringen. Een constante overprikkeling kan grote gevolgen hebben voor het sociaal leven. Drukke, sociale gelegenheden worden vermeden en er is amper begrip vanuit de omgeving aangezien een overprikkeling niet altijd zichtbaar is. Leer om te gaan met een eventuele overprikkeling zodat jij als HSP een vrij leven kunt gaan leiden.

Wat is overprikkeling?

De hele dag door komen er prikkels via onze zintuigen het lichaam binnengedrongen. Deze prikkels worden verwerkt door het brein. Dit kunnen zowel positieve als negatieve prikkels zijn. Wanneer de hoeveelheid prikkels te veel zijn voor het brein om te verwerken, krijg je te maken met een overprikkeling. Je raakt hierdoor overgevoelig voor alles om je heen en je kunt je onrustig gaan voelen en last krijgen van hoofdpijn en beroerdheid. Ook kun je last krijgen van hyperventilatie of een depersonalisatie.

Er bestaan twee soorten overprikkeling, een acute of chronische overprikkeling. Een chronische overprikkeling kan leiden tot een slechte kwaliteit van de nachtrust, je raakt vermoeid, hebt last van maag- en darmklachten en je zit niet lekker in je vel. Dit kan leiden tot angsten en depressie. Het stresshormoon cortisol in het lichaam heeft zich opgestapeld en de geproduceerde noradrenaline en adrenaline houden het lichaam extra alert. Hierdoor kun je je nog moeilijk ontspannen.

Bij een acute overprikkeling word je vanuit het niets overweldigd door interne en externe prikkels en krijg je het gevoel dat je nog weinig controle hebt over je eigen lichaam. Het zweet breekt je uit en de spieren slaan op slot. Je voelt je wankel op je benen en je kunt je niet goed genoeg concentreren. Op dit moment is het verstandig om direct maatregelen te treffen om het centraal zenuwstelsel zo snel mogelijk tot rust te krijgen.

1. Maak de omgeving prikkelvrij

Hoogsensitieve personen voelen zich over het algemeen minder prettig in drukke ruimtes met veel mensen en zullen dit gaan vermijden. Heb jij last van een overprikkeling in de ruimte waar jij je bevindt? Zoek een rustige plek op en probeer de omgeving prikkelvrij te maken. Ga desnoods even naar het toilet. Zet de telefoon op stil om overbodige prikkels een halt toe te roepen en verlaat desnoods het gebouw waar je op dat moment aanwezig bent.

Ga de buitenlucht in. Iedere prikkel kan al te veel zijn voor het centraal zenuwstelsel. Denk hierbij aan overweldigende geuren en geluiden. Neem rustig de tijd en luister goed naar de behoeften van het lichaam. Het is belangrijk om de overprikkeling te verminderen zodat het lichaam opnieuw normaal kan gaan functioneren. Haal rustig adem en probeer te mediteren. Een korte meditatie helpt je te gronden.

2. Herkennen en erkennen

Zodra je weet waar je overprikkelt van kunt raken, ben je de overprikkeling een stap voor. Je zult tijdig pas op de plaats nemen voordat de externe en interne prikkels het lichaam van slag kunnen maken. Op welke momenten word je getriggerd? Wees je bewust van het feit dat niet iedereen hetzelfde is. Stop met het pleasen om het iedereen naar de zin te maken.

Het is voor hoogsensitieve personen belangrijk om te weten dat het lichaam en brein gevoeliger reageren dan bij personen die niet hoogsensitief zijn. Accepteer dat je sneller vermoeid kunt raken, luister naar de lichamelijke signalen en wees niet boos op jezelf omdat je niet altijd mee kunt komen met de rest van de maatschappij. Wanneer je jouw hoogsensitiviteit accepteert, zul je steeds meer de voordelen gaan inzien in plaats van de nadelen. Kom terug in je kracht.

3. Breng het zenuwstelsel tot rust

Bij een chronische overprikkeling blijft het lichaam in de vecht- of vluchtmodus hangen. Je ervaart geen rust of ontspanning. Om het stresshormoon cortisol te verlagen kun je verschillende activiteiten ondernemen. Ga bijvoorbeeld rustig zitten in een prikkelvrije omgeving en denk aan de ademhaling. Adem nieuwe energie in en bij elke uitademing verlaat de negatieve energie het lichaam.

Wat je ook kunt gaan doen is een bad nemen of onder de douche staan. Het is bewezen dat water een kalmerende werking heeft op het lichaam. Heb jij een bepaalde hobby? Pak dit rustig aan op en concentreer je op één prikkel tegelijk. Houd de focus. Vermijd schermen maar zet wel rustige muziek op om het centraal zenuwstelstel te kalmeren. Het lezen van een boek is ook een optie. Maak een kop thee, het liefst verse thee, pak een deken erbij en kom tot rust.

4. Luister naar het lichaam

Hoogsensitieve personen ervaren vaak problemen met het aangeven van de eigen grenzen. Meestal speelt perfectionisme een rol en is er een angst om te falen. Er wordt niet genoeg geluisterd naar het lichaam waardoor de grenzen worden overschreden en een overprikkeling het gevolg zal zijn. Luister tijdig naar het lichaam voordat er een totale shutdown wordt ervaren.

Wees niet bang voor het verliezen van de mensen om je heen of de meningen die er gegeven worden. De juiste personen blijven in je leven. Maak jouw hoogsensitiviteit bespreekbaar zodat er begrip opgebracht kan worden. Meer kun je zelf niet doen. Een overprikkeling is onwijs vervelend om mee te maken. Wees je bewust van alle signalen van het lichaam en anticipeer hierop. Voel jij je vermoeid? Pak je rust en voel de energie terugkomen in het lichaam.

5. Zorg voor voldoende rustmomenten

Voor een gezonde balans is het belangrijk om een evenwicht te vinden tussen inspanning en ontspanning. Houd je hier geen rekening mee dan bestaat er een kans op een burn-out. Voor hoogsensitieve personen zijn voldoende rustmomenten essentieel om een rustig leven te leiden. Rustmomenten zijn nodig om de innerlijke batterij op te laden zodat je voldoende energie hebt om de dagelijkse bezigheden uit te voeren.

Wanneer je de hele week aan het werk bent, houd je de avonden en weekenden vrij voor de nodige ontspanning. Houd je hier ook aan, de boog kan niet altijd gespannen staan. Zit jij laag in jouw energie momenteel? Wees niet bang om gemaakte afspraken te verzetten. Zeg nee tegen activiteiten die buiten jouw prioriteit vallen en voorkom op deze manier een overprikkeling. Ga de natuur in voor de nodige ontspanning of plan een verwendag in. Doe alleen datgene waar jij je ontspannen bij voelt. Je zult merken dat zodra je al deze tips toepast, je minder snel last zult gaan hebben van een overprikkeling.

Over Ilonka van Galen

Dit artikel is geschreven door Ilonka van Galen, een trotse Hsp die tot driemaal aan toe een burn-out heeft ervaren. Inmiddels is zij een expert op het gebied van Hoogsensitiviteit en burn-out, staat positief in het leven en houdt zich bezig met het creëren van een gezonde leefstijl. Ilonka heeft een grote passie voor schrijven en wilt met alle kennis die zij de afgelopen tien jaar heeft opgedaan andere mensen informeren, motiveren en inspireren. Op haar instagram pagina, Made by HSP, schrijft zij dagelijks blogs over verschillende onderwerpen. ‘Samen staan wij sterk’ is Ilonka haar levensmotto!