fbpx

Hoe je je hoogsensitieve kind kunt helpen bij intense emoties

Hoogsensitieve kinderen voelen vaak veel en intens, maar weten dat niet goed onder woorden te brengen. HSP- en WENDY Expert Esther Bergsma signaleert dat daardoor veel gedragsproblemen kunnen ontstaan en geeft tips hoe je als ouder je kind kunt helpen bij het uiten van zijn emoties.

Herken je dat? Een kind dat zoveel voelt dat het alleen maar kan schreeuwen? Of dat zich afreageert door in zijn eigen hand te bijten, zijn hoofd te bonken of haren te trekken? Het zijn allemaal uitingsvormen voor kinderen die niet weten hoe ze hun emoties kunnen uiten.

Nut van emoties

Emoties helpen ons om te gaan met belangrijke situaties, zoals gevaren, en helpen ons onze bedoelingen over te brengen aan anderen. Ze zijn evolutionair heel belangrijk voor overleven en sociale contacten aan te gaan. Hoogsensitieve mensen zijn bij uitstek goed in het signaleren van gevaren. Ze verwerken alle informatie intens. Logisch dat ook emoties van hoogsensitieve mensen diepgaander zijn. Het lijkt erop dat ze sneller voelen, genuanceerder, intenser en langduriger.

Vragen wat het kind voelt

Misschien heb je weleens aan je kind gevraagd wat hij allemaal voelt, als je het idee had dat hij vol emotie zat. Grote kans dat het antwoord was: “Weet ik niet”. Daar kan je niet veel mee als ouder. Maar het kind weet op dat moment echt niet hoe het al zijn emoties moet verwoorden. Soms komt de emotie er met boos of opstandig gedrag uit, of in de vorm van een huilbui.

Te veel emoties

Veel voelen maar dat niet kunnen uiten is voor het kind (of volwassene) een vervelende situatie. Je overweldigend voelen door emoties kan namelijk beangstigend zijn. Het kan je hoofd zo vol maken dat je moeilijk kunt functioneren. En daarnaast kunnen binnengehouden emoties fysieke klachten veroorzaken. Het kind leren zijn emoties te uiten is daarom van essentieel in de opvoeding van een hoogsensitief kind.

Emotie begrijpen

Wat kan je doen om je kind te helpen? In de eerste plaats is het belangrijk dat je kind meer leert begrijpen van zijn emoties. Het gaat hierbij niet om uiten, maar inzicht krijgen in de binnenwereld. Daarvoor is het nuttig om te praten over emoties. Bijvoorbeeld door:

  1. Zelf je emoties delen. Vertel rustig wat je zelf voelde in een bepaalde situatie. Onversneden delen is niet aan te raden, omdat het dan te heftig binnenkomt. Het doel is niet een reactie van je kind uit te lokken, maar vooral zijn emotionele woordenschat te vergroten;
  2. Praat over emoties van personages. Vind je het lastig over jezelf te praten, dan kunnen ook de emoties van personages uit tv-series of boeken het onderwerp van gesprek zijn. Je geeft dan een soort emotionele ondertiteling bij het verhaal. Als je kind wat ouder is, kan je het kind ook vragen wat hij denkt dat de personage voelt. Het gaat niet om het ‘juiste’ antwoord, maar om inzicht te krijgen in de veelheid aan emoties;

Op deze manieren leert je hoogsensitieve kind meer emotie-woorden. En dat is op zich al een voordeel. Hoe meer ze begrijpen van de veelheid aan emoties die ze ervaren, des te minder ze het als ‘last’ zullen ervaren. Het is immers ook een grote rijkdom om een complexe gevoelswereld te hebben.

Uiten van emoties

Vervolgens kan je de stap zetten naar het leren uiten van de eigen emoties. Als dat nog niet verbaal kan, kun je eerst andere manieren aanleren.

  1. Een ‘ontplof-thermometer’ geeft onderaan een blij gezichtje en bovenaan een gezichtje met stoom uit zijn oren. Op deze thermometer kan je kind aanwijzen waar hij zich bevindt. Hij hoeft dan niets te benoemen, maar kan wel op tijd signaleren dat het te veel wordt. Deze vorm is vrij één-dimensionaal, omdat het alleen ingaat op overprikkeld raken door emoties.
  2. Emoticons. Wil je je kind helpen om de veelheid van emoties en de nuances daarin te kunnen uiten, zonder dat hij het zelf hoeft te zeggen? Maak dan emoticons van (geplastificeerd) papier. Je kind kan dan (bijvoorbeeld als hij uit school komt) de emoties pakken die hij op dat moment voelt. Vaak zijn dat naast vervelende emoties zoals prikkelbaar (door alle drukke kinderen), bezorgd (voor de spreekbeurt van volgende week), ook fijne emoties, zoals enthousiast (over het buitenspelen). Als je kind wat ouder is, kan het helpen deze emoticons te maken;
  3. Lichamelijke activiteiten. Je kunt emoties ook lekker ontladen door te sporten. Leer de beste manier van je kind kennen. Zorgt rennen voor een leeg hoofd, schommelen of misschien trampolinespringen? Deze methode heeft snel resultaat, maar het kind leert zijn emoties niet beter kennen. Gebruik deze methode dan ook niet als enige.

Praten over emoties

Als je kind wel kan praten, maar zijn eigen emoties moeilijk onder woorden kan brengen, bouw dit dan op:

  1. Praat over de emoties van personages (zie ook punt 2). Vraag wat hij denkt dat de personage voelt. Vraag door wat diegene nog meer zou kunnen voelen. Er is immers vaak sprake van meer dan één emotie. Laat je kind vrij filosoferen. Het gaat er niet om dat het antwoord correct is, maar om ervaring te krijgen met praten over emoties;
  2. Laat je kind aan de hand van de emoticons zijn verhaal van de dag vertellen. Je biedt hem dan wat meer structuur om zijn gevoelens te delen. Bij elke emoticon van die dag die hij heeft gekozen, mag hij een voorbeeldje geven;
  3. Schrijven over emoties helpt. Met het zogenoemde emotie-schriftje (er zijn een aantal in omloop) kan kind zijn gevoelens van de dag te delen, zonder dat hij er uitgebreid over hoeft te praten;
  4. Plan een vast moment op de dag in, waarop hij kan vertellen. Kan je kind inmiddels wel zijn emoties verwoorden? Laat ze dan voor het naar bed gaan erover vertellen. Daardoor liggen ze in bed minder lang te piekeren en slapen ze sneller in.

Intense emoties zal je hoogsensitieve kind altijd blijven hebben, dat hoort bij zijn eigenschap. Maar op deze 9 manieren kan je hem wel helpen deze te uiten, zodat ze geen ‘last’ worden.

Esther Bergsma is expert Hoogsensitiviteit, sociaalwetenschappelijk onderzoeker, spreker, trainer en auteur. Zij richtte het online platform Hoogsensitief.NL op voor meer (h)erkenning van deze eigenschap; met honderden blogs, tips, verwijzingen en trainingen. Wil je nog meer over hoogsensitieve kinderen en hun begeleiding weten? Lees dan “Hoogsensitieve kinderen”. Ook “Gelukkig Hoogsensitief” en “Het hoogsensitieve brein” zijn aanraders, of neem een kijkje op dit YouTube kanaal en Instagram-account (@Hoogsensitief.NL).



WENDY Zomer special

Zomer op een eiland!


Een special vol eilandliefde en eilandinspiratie.



 

LAAT JE INSPIREREN DOOR ONZE WEKELIJKSE NIEUWSBRIEF