fbpx

4 patronen die zorgen voor een slechte relatie + tips om je relatie te verbeteren

Relaties worden niet zomaar slecht. Uit onderzoek blijkt dat er vier patronen zijn die zorgen voor een slechte relatie. Ze voorspellen zelfs een relatiebreuk. Wendy-expert Lisette Wevers is coach en relatietherapeut: “Het fijne is: patronen kun je veranderen.” Ze legt de patronen uit en geeft tips om een slechte relatie te verbeteren.

Patronen in een slechte relatie

John Gottman, een psycholoog aan de Universiteit van Washington, bestudeerde meer dan tweeduizend huwelijken. Hij ontdekte patronen in hoe partners met elkaar omgaan die voorspellen (met 94 procent precisie) welke huwelijken slagen en welke mislukken. De vier gedragingen staan niet los van elkaar. Elk gedrag plaveit de weg tot een van de andere gedragingen. Heb je een slechte relatie of wil je dat voorkomen, dan kun je deze gedragingen veranderen:

Patroon 1: kritiek geven

Kritiek geven op je partners persoonlijkheid of karakter, meestal met de bedoeling te bevestigen wie fout is en wie goed, zorgt voor een slechte relatie. Denk aan generaliseringen als: ‘Jij doet ook altijd…’, ‘Jij doet nooit…’, ‘Jij bent zo’n…’

Patroon 2: minachting

Minachting is dat je je neerbuigend uitlaat tegen je partner waarmee je de eigenwaarde van je partner aanvalt. Je bent erop uit hem te beledigen of te kleineren. Voorbeelden van minachting zijn:

  • Scheldwoorden gebruiken: looser, dikzak, bitch, dom wijf, eikel.
  • Vijandige humor, sarcasme, bespotten.
  • Lichaamstaal en geluiden: sneren, met je ogen rollen, tsss-geluiden.

Patroon 3: defensief reageren

Als je defensief reageert, zie je jezelf als slachtoffer van je partner. Voorbeelden van defensief reageren zijn:

  • Excuses verzinnen, de oorzaak van een probleem buiten jezelf leggen, zoals: ‘Het is niet mijn fout, ik kan er niets aan doen.’
  • Kruislings klagen: De klacht van je partner beantwoorden met een tegenklacht of kritiek en daarbij negerend wat je partner zegt.
  • Ja-maren. ‘Ja, maar jij was gisteren te laat thuis.’ ‘Ja maar, ik heb al zoveel gedaan.’
  • Jezelf herhalen zonder aandacht te schenken aan wat de ander zegt.
  • Zielig doen: ‘Het is niet eerlijk’.

Patroon 4: Je terugtrekken

Je terugtrekken betekent dat je uit contact gaat, ofwel achter je muurtje gaat zitten. Dit kan een poging zijn conflict te vermijden, maar het straalt afkeuring, desinteresse, afstandelijkheid uit. Voorbeelden van je terugtrekken zijn:

  • Weg gaat, letterlijk uit contact gaan.
  • In jezelf gaan mopperen.
  • IJzige kou uitstralen.
  • Van onderwerp veranderen.
  • Je partner negeren.

Je relatie verbeteren, tips:

  1. Benoem specifiek wat je dwars zit en wat je wilt. ‘Toen X gebeurde voelde ik Y, ik wilde Z’. Bijvoorbeeld: ‘Toen ik thuis kwam uit werk stond er veel vieze vaat op het aanrecht. Ik voelde me teleurgesteld. Ik wilde in een opgeruimde keuken thuiskomen.’
  2. Integere, bewuste communicatie: De waarheid spreken, en genereus luisteren.
  3. Je partner valideren: laten weten wat je begrijpt van wat hij/zij zegt. Laten weten dat je zijn/haar gevoelens begrijpt, dat je door zijn/haar ogen kunt kijken.
  4. Waardeer je partner. Geef vijf keer vaker positieve feedback dan negatieve.
  5. Neem verantwoordelijkheid: wat kan ik hiervan leren, wat kan ik anders doen?
  6. Herschrijf je script: vervang gedachten over gelijk hebben en in je recht staan of slachtofferschap door gedachten van waardering en verantwoordelijkheid. Laat de verhalen die je bedenkt los.
  7. Oefen met het uitschakelen van je defensiesysteem. Laat je partners klachten voor wat ze zijn: woorden en gedachten, waaronder behoeften schuilen. Je hoeft niet elke behoefte te vervullen, je partner mag teleurgesteld zijn als het niet gaat zoals hij/zij wil. Empathie is vaak genoeg.

Als het niet lukt

Misschien heb je genoeg aan bovenstaande tips, maar het kan zijn dat jullie in hardnekkige patronen zitten. Een bekend patroon is dat de een kritiek geeft of moppert en de ander zich terugtrekt. Je versterkt elkaars gedrag. Als de terugtrekker achter zijn muur vandaan komt en gaat luisteren, inleven en erkennen en de ‘aanvaller’ verzacht en zijn gevoelens en behoeften geweldloos kan uiten, kan er weer verbinding ontstaan. Doordat de emoties hoog zijn opgelopen, er veel frustratie is of de relatie onveilig voelt, kan het moeilijk zijn dit te veranderen. Relatietherapie kan dan helpen om weer echte verbinding te krijgen en je gewaardeerd, gezien en belangrijk te voelen voor de ander.

Lisette Wevers is coach, relatietherapeut en mindfulness trainer. Meer informatie vind je hier.  

Lees ook:

Hoe overleeft mijn relatie de Corona-crisis?p

Verliefd worden op een ander is vaak een verlangen naar een ander zelf

 

Hoe ga je om met kritiek?

We krijgen allemaal weleens kritiek. En dat vinden we meestal niet zo leuk. Maar je kunt het ook als feedback zien: de ander wil iets aan jou veranderen en dat hoeft helemaal niet negatief te zijn. Onze stressdeskundige Suzan Kuijsten legt uit hoe je anders met kritiek om kunt gaan.

EHBO in een kritieke situatie

Stel je krijgt kritiek. Stel jezelf dan de volgende vragen:

  1. Is het wel kritiek?
  2. Wat wil de ander met de kritiek bereiken? Welke veranderwens zit erachter? Wat komt de ander tekort?
  3. Kan ik er iets mee?
  4. Wil ik er ook iets mee?
  5. Zo ja, wat dan?
  6. Wat levert me dat op?

Valkuil

Waak ervoor jezelf niet met een eindeloze lijst van opdrachten op te schepen. Houd het lijstje met veranderwensen altijd klein en haalbaar. Dan komt de kritiek niet via een achterdeurtje binnen om je zelfbeeld alsnog aan te tasten.

Bruikbaar?

Is het geen bruikbare kritiek? Dan verplaats je het onmiddellijk naar de mentale prullenbak en hoef je er niet meer over na te denken.

Lees ook: ‘Waarom kritiek ontvangen een cadeautje is

Waarneming

Zolang je negatieve zelfbeeld overheerst zal je steeds van slag raken bij ieder vorm van kritiek. De selectiviteit van je waarneming, de wijze waarop jij interpreteert en je geheugen zijn de boosdoeners. Verminder kritiek door de ‘oneerlijkheid’ in je waarneming te verminderen.

Heb je een vraag over stress? Stel ze aan stressdeskundige Suzan

Binnenkort gaat onze stressdeskundige Suzan Kuijsten al jouw vragen over stress beantwoorden in haar eigen vraag & antwoord rubriek. Wil je weten of jij symptomen hebt van stress, heb je het idee dat je partner last heeft van stress en jij geen flauw idee hebt hoe je kunt helpen? Heb je het idee dat je maar moeilijk kunt ontspannen en wil je weten wat je hieraan kunt doen? Of heb je een andere vraag over stress? Mail dan naar online@wendymultimedia.nl o.v.v. Stressvraag en wie weet wordt binnenkort jouw vraag beantwoord.

Weg stress met WENDY Workshop ‘Minder stress’

Zou jij willen leren om iets relaxter in het leven te staan? WENDY ontwikkelde in samenwerking met stressdeskundige Suzan Kuijsten een online workshop ‘Minder stress’. De workshop duurt vier weken.

7x waarom kritiek ontvangen een cadeautje is

Laten we eerlijk zijn: kritiek krijgen doet pijn. We zeggen wel dat we graag feedback krijgen, maar in werkelijkheid willen we eigenlijk alleen positieve dingen horen. Maar als je opbouwende kritiek leert ontvangen alsof je een cadeau krijgt, wordt het een stuk minder pijnlijk. Rianne Koene is werkcoach bij arbeidsbemiddelaar Start People en dé ervaringsdeskundige in Nederland op het gebied van werk en geluk op de werkvloer. Zij vertelt hoe je met kritiek om kunt gaan.

Valkuil

Bij ons hebben we dagelijks te maken met feedback. Zowel het geven als het ontvangen ervan. En vooral dat laatste blijkt voor veel mensen lastiger dan ze denken.

Zo hadden we laatst een kandidaat die door een potentiële opdrachtgever werd afgewezen. Tijdens het sollicitatiegesprek kwam hij erg ongeïnteresseerd over, terwijl hij juist heel enthousiast was! Toen ik hem dat vertelde, reageerde hij nog voor ik mijn zin had afgemaakt. ‘Zo ben ik nou eenmaal.’ Einde gesprek.

Jammer, want deze kandidaat had veel van de feedback kunnen leren, zodat hij bij een volgend sollicitatiegesprek niet in dezelfde valkuil zou stappen. Daarom hieronder een aantal tips die helpen om feedback te leren ontvangen.

1. Zie het als een cadeau

Bij feedback gaat het bijna altijd om dingen waar je je niet bewust van bent; de zogenaamde blinde vlek. Dat iemand anders de moeite neemt om je daarvan bewust te maken, is juist heel fijn. Zo bekeken wordt opbouwende kritiek een middel om je te ontwikkelen en onderlinge relaties te versterken.

2. Stel je open

Zorg dat je actief luistert. Dat betekent dat je tijdens het ontvangen van de feedback oogcontact houdt, een open lichaamshouding hebt (dus geen armen of benen over elkaar) en de ander laat uitpraten. Ga niet in de verdediging, ook niet als je je beledigd voelt of als je zeker weet dat de kritiek onterecht is. Luister alleen.

3. Check of je het goed begrijpt

Vat even samen wat je hebt gehoord en stel vragen als dingen niet duidelijk zijn. Bijvoorbeeld als de feedback erg algemeen is of als je niet herkent wat de ander zegt. Pas wel op dat je vragen geen verkapte verdediging worden!

4. Antwoord met ‘dank je wel!’

De beste reactie op iedere vorm van kritiek is de ander te bedanken. Zie het zo dat je kennelijk de moeite waard bent en dat je het wordt gegund om te verbeteren. Ook als je het er niet mee eens bent, laat je de ander op die manier zien dat je wel openstaat voor feedback.

5. Neem de tijd

Neem een paar dagen de tijd om de kritiek te verwerken en je standpunt te bepalen. Je kunt jezelf afvragen of je stiekem al wist dat het een aandachtspuntje was, of anderen al eens iets dergelijks hebben gezegd en in hoeverre degene die de kritiek gaf expertise heeft op dat gebied.

6. Koppel terug

Laat degene die de feedback gaf weten wat je ermee gaat doen. Ook als je besluit er niets mee te doen. Zo voorkom je dat je verkeerde verwachtingen schept. Wil je er wel iets mee doen, dan kun je de gever rustig om tips en ideeën vragen.

7. Neem zelf initiatief

Krijg je alleen maar positieve feedback? Hartstikke fijn, maar je leert meer van opbouwende kritiek. Krijg je weer een compliment, dan kun je ook antwoorden: ‘Dank je wel! Maar kun je ook iets noemen dat beter zou kunnen?’

Hoe ga jij om met feedback?