Steeds meer jongeren kampen met stress, angst of somberheid. Uit de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen van het RIVM blijkt dat de mentale gezondheid van veel jongvolwassenen onder druk staat en dat een groot deel regelmatig stress (onder meer door prestatiedruk) ervaart. Dat betekent niet dat iedere jongere die een moeilijke periode doormaakt professionele hulp nodig heeft. Maar soms is er meer aan de hand dan een dip of een lastige fase.
Juist voor ouders, partners, familieleden en vrienden is dat niet altijd makkelijk te herkennen. Want hoe weet je of iemand gewoon even niet lekker in zijn vel zit, of echt dreigt vast te lopen?
Kleine veranderingen kunnen veel zeggen
Vaak begint het met subtiele signalen. Je zoon of dochter trekt zich steeds vaker terug, een vriend zegt telkens afspraken af of iemand slaapt slecht, piekert veel of raakt sneller geïrriteerd. Op zichzelf hoeft dat geen reden tot zorg te zijn. Maar houden veranderingen langere tijd aan of worden ze steeds heftiger, dan is het belangrijk om het gesprek aan te gaan. Een simpele vraag als ‘Hoe gaat het nu écht met je?’ kan al een opening bieden.
Praten helpt, maar soms is méér nodig
Een luisterend oor van ouders, vrienden of familie kan veel betekenen. Toch wijzen onderzoekers erop dat eindeloos samen blijven praten over dezelfde problemen ook een keerzijde kan hebben. Dit wordt co-rumineren genoemd: steeds opnieuw negatieve gedachten bespreken zonder tot nieuwe inzichten of oplossingen te komen. Dat kan juist samenhangen met meer stress, angst en sombere gevoelens. Praten blijft dus belangrijk, maar soms is meer nodig om negatieve patronen te doorbreken.
Je hoeft het niet alleen op te lossen
Voor veel ouders en naasten voelt het alsof zij degene zijn die de juiste oplossing moeten vinden. Gelukkig hoef je er niet alleen voor te staan. Blijven de klachten aanhouden of belemmeren ze het dagelijks leven, dan is het verstandig om professionele hulp in te schakelen.
Een logische eerste stap is vaak de huisarts. Die kan beoordelen wat er speelt en zo nodig doorverwijzen naar passende hulp. Ook de praktijkondersteuner huisarts geestelijke gezondheidszorg (POH-GGZ) kan jongeren en hun ouders ondersteunen bij lichte tot matige psychische klachten en meedenken over een eventueel vervolgtraject.
Voor professionele hulp voor jongeren kun je bijvoorbeeld terecht bij Yes We Can Clinics. Daar wordt niet gewerkt met een standaardtraject, maar gekeken naar wat een jongere persoonlijk nodig heeft. Achter die persoonlijke aanpak staat een multidisciplinair team van onder meer psychologen, psychiaters, therapeuten en verpleegkundigen, die samen bepalen welke begeleiding het beste past.
Goede professionele hulp richt zich bovendien niet alleen op de jongere zelf. Problemen van een kind of jongvolwassene hebben vaak invloed op het hele gezin. Daarom worden ouders en andere belangrijke naasten actief betrokken bij de behandeling. Zo krijgen zij meer inzicht in wat er speelt en handvatten om hun kind of familielid zo goed mogelijk te ondersteunen.
Hulp vragen is een stap vooruit
Veel mensen twijfelen lang voordat ze professionele hulp inschakelen. Is het wel ernstig genoeg? Hadden we het zelf moeten oplossen? Dat soort vragen zijn heel begrijpelijk.
Toch is hulp vragen geen teken van falen. Integendeel: het laat zien dat je iemand de kans wilt geven om weer grip op zijn of haar leven te krijgen. Soms is een goed gesprek met een vriend, ouder of mentor voldoende. Maar als klachten blijven aanhouden of het dagelijks leven steeds meer in de weg staan, kan deskundige begeleiding het verschil maken.
Het belangrijkste is misschien wel dat je de signalen serieus neemt. Je hoeft niet alle antwoorden te hebben. Er zijn, luisteren en samen op tijd de juiste hulp zoeken kan al een wereld van verschil maken.
