8 dingen die alle hoogsensitieve leerkrachten herkennen

Hoogsensitieve leerkrachten zijn meer dan hun collega’s afgestemd op hun leerlingen. Maar dat gaat niet zonder kosten. Expert Hoogsensitiviteit en Wendy-expert Esther Bergsma legt uit waarom ze zich sneller overweldigd door hun werk in 8 herkenbare punten.

1. Empathie

Inlevingsvermogen is één van de belangrijkste talenten van hoogsensitieve mensen. Ook hoogsensitieve leerkrachten ervaren dat sterk. Ze voelen wanneer hun leerlingen hulp nodig hebben. Ze weten wie welke ondersteuning kan gebruiken. Voor een leerling is dat heel erg prettig.

Het kan ook een keerzijde hebben. Veel hoogsensitieve leerkrachten zeggen dat ze soms zo overweldigd raken door alles wat ze voelen van al hun leerlingen, dan ze moeite hebben zich nog te focussen.

2. Alle leerlingen willen helpen

Ook vinden veel hoogsensitieve leerkrachten dat ze niet elke leerling kunnen helpen op de manier waarop ze dat zouden willen. Er is vaak te weinig tijd. Door de grote klassen en alle extra taken die erbij komen. Veel docenten hebben dit beroep gekozen omdat ze graag kinderen willen helpen. Als dat in de praktijk maar beperkt lukt, is dat lastig te accepteren. Vanuit de burn-out-onderzoeken blijkt dit zelfs een belangrijke reden te zijn dat leerkrachten afbranden.

 3. Moeite met de werk – privé balans

Als je zo gedreven bent als de meeste hoogsensitieve leerkrachten zijn, dan is het moeilijk niet nog even die extra taak af te handelen. Die ouder een bericht te sturen of een nieuwe methode op te zoeken voor dat groepje leerlingen. Ongemerkt werk je al snel heel wat uurtjes meer dan je contract. Dat kan een probleem zijn voor hoogsensitieve leerkrachten omdat zij wat meer hersteltijd nodig hebben. Doordat ze alles zo diepgaand verwerken, kost eenzelfde taak hen meer energie. Daarna hebben ze meer rust nodig. Doen ze dat niet, dan liggen stress-gerelateerde ziektes op de loer. Door hun grote verantwoordelijkheidsgevoel, zijn ze echter geneigd toch nog even die werk-taak te doen.

4. Administratieve last

De toegenomen administratieve last werkt dan ook niet mee in een goede balans tussen werk-privé. Veel leerkrachten klagen over alle leerplannen, protocollen, weekoverzichten en andere dingen die ingevuld moeten worden. Hoogsensitieve leerkrachten zijn zo consciëntieus dat ze het wel allemaal netjes doen. Maar ten koste van hun rust.

5. Continu-rooster

Voor de basisschoolleerkrachten is het continu-rooster ook zo’n heikel punt. Daardoor is het nog moeilijker voor hen om gedurende de dag rust te pakken. Even een moment om tot jezelf te komen, is essentieel om de dag vol te houden. Door het continu-rooster moet je ook tijdens je lunchpauze nog alert zijn en ben je sneller overprikkeld.

6. Lawaai

Veel hoogsensitieve leerkrachten zouden wel een volumeknop willen hebben van hun klas. Ze raken overprikkeld door alle geluiden die horen bij een lokaal vol kinderen. Het geklets, getik van pennen, geschuif van stoelen, de onverwachte uitroepen, de kakafonie tijdens de pauzes. Het zijn allemaal geluiden die heftig binnenkomen bij hoogsensitieve leerkrachten. Het resultaat is vermoeidheid of hoofdpijn.

7. Zoveel verschillende verwachtingen

Hoe ga je om met alle (deels tegengestelde) verwachtingen? De teamleider, de directeur, de ouder, de collega, de intern begeleider en de leerling hebben allemaal andere verwachtingen van jou als leerkracht. Als je voor het één kiest, stel je de ander teleur. Omdat het hoogsensitieve brein erg gericht is op de sociale context en hoogsensitieve mensen streven naar harmonie in een groep, is het teleurstellen van anderen echt wel een issue voor hoogsensitieve leerkrachten. Dit zijn vaak de gedachtes die er ’s avonds nog door hun hoofd spelen. Heb ik het wel goed gedaan? Wat vindt de ander ervan? Hoe herstel ik de relatie?

8. Eigen inschatting is kracht

In het lesgeven is het maken van een eigen afweging essentieel. Wat is de beste actie in een bepaalde situatie? Elke situatie is immers uniek en je wilt dat voor die leerling in die situatie de beste keuze wordt gemaakt. Hoogsensitieve leerkrachten zullen waarschijnlijk goed zijn in die afwegingen, omdat ze die kleine signalen opmerken en goed kunnen aanvoelen wat het werkelijke probleem van de leerling is. Hier komen de talenten van hoogsensitieve leerkrachten samen. Maar tegelijkertijd geven docenten aan dat die eigen inschatting minder gewaardeerd wordt. Dat er meer waarde gehecht wordt aan protocollen. Daarmee gooien we de echte talenten weg.

Tips!

Hoe kan je het voor jezelf als hoogsensitieve leerkracht makkelijker maken dit mooie beroep vol te houden:

  1. Leer je hoogsensitiviteit begrijpen. Daardoor weet je beter waarom je bepaalde dingen lastiger vindt dan je collega’s, maar leer je je talenten ook beter kennen.
  2. Plan je rust in. Hoe gedreven je ook bent, je hebt je rust nodig om optimaal te functioneren. Zorg ervoor dat je die zowel tijdens de werkdag als gedurende de week voldoende krijgt.
  3. Doe een ontspanningsoefening met de hele klas, en profiteer er zelf ook van
  4. Laat weten op welke momenten je leerlingen je even niet kunnen storen. Bijvoorbeeld met een bordje of iets dergelijks. Dan heb je even een focusmoment voor jezelf
  5. Ga een keer extra naar het toilet om even een ademhalingsoefening te doen om je stresshormonen te laten zakken.
  6. Maak een to-do-lijstje voor al je extra taken, zodat je ze niet steeds hoeft te onthouden. En plan er minder in dan je aankunt, zodat je altijd een fijn gevoel hebt dat je alles afgerond hebt.
  7. Gebruik je reistijd om te ontladen. Kies voor de fiets als dat kan, of zet in de auto lekkere muziek op (of juist niet) om je hoofd leeg te maken.
  8. Wees trots op je hoogsensitieve talenten als leerkracht en wees niet bang om die ook te benoemen naar anderen. Zo ervaar je meer zelfvertrouwen en meer waardering.

Over Esther Bergsma

Esther Bergsma is expert Hoogsensitiviteit, sociaal-wetenschappelijk onderzoeker, spreker en auteur van Hoogsensitieve kinderen en Het hoogsensitieve brein. Zij richtte het online platform Hoogsensitief.NL op voor meer (h)erkenning voor HSP, vol blogs, tips, verhalen en trainingen. Nog meer over hoogsensitiviteit weten? Neem dan een kijkje op dit YouTube kanaal en Instagram-account.