De eerste 1000 dagen: een gezonde start begint al voor de zwangerschap
We praten vaak over de periode van zwanger zijn, maar veel minder over de periode die daaraan voorafgaat. Toch laat steeds meer onderzoek zien dat juist de maanden voor de bevruchting een enorme invloed hebben op de gezondheid van zowel moeder als kind. Niet voor niets was het onlangs de ‘week van gezond zwanger worden’, een thema dat steeds meer aandacht krijgt, ook vanuit de overheid.
Als hormoontherapeut zie ik dagelijks hoeveel verschil het maakt wanneer vrouwen (en hun partners!) kennis krijgen over hun lichaam, hun cyclus en wat een gezonde basis nu echt betekent. En dat begint al lang voor een positieve zwangerschapstest. Waarom de fase voor de zwangerschap zo belangrijk is. Nog voordat een vrouw zwanger raakt, is haar lichaam al bezig zich voor te bereiden.
Zonder dat we het bewust merken, tast het voortdurend af of de omstandigheden veilig en stabiel genoeg zijn fysiek, hormonaal en mentaal. Diezelfde periode vormt ook de omgeving waarin een zwangerschap kan ontstaan. De kwaliteit van eicel en zaadcel en daarmee de allereerste start van nieuw leven, blijkt gevoelig voor leefstijl in de maanden voorafgaand aan de conceptie. Factoren als voeding, stress, slaap en herstel spelen daarin een rol. Je voorbereiden op een zwangerschap gaat daarbij niet over perfect leven of alles ‘goed’ doen. Het gaat over het zo goed mogelijk ondersteunen van het lichaam, nog voordat een zwangerschap begint. In die voorbereiding staat het lichaam van de vrouw centraal, maar niet los van haar omgeving of partner. Leefstijl, stress, voeding en herstel spelen bij beide partners een rol in hoe een zwangerschap start.
Een aantal belangrijke factoren:
Hormonen geven het lichaam continu informatie:
Vooral de samenwerking tussen hormonen is hierin belangrijk. Een aantal hormonen spelen hierin een sleutelrol:
Naast alle fysieke en hormonale voorbereiding, vindt er in de samenleving ook steeds meer ondersteuning plaats in de sociale context. In de gemeente De Fryske Marren organiseert Sociaal Werk De Kear, met steun van de gemeente, de laagdrempelige bijeenkomsten Moeders Ontmoeten Moeders.
Dit is een plek waar (aanstaande) moeders elkaar kunnen ontmoeten, ervaringen kunnen delen en informatie kunnen krijgen van professionals over zwangerschap, opvoeding en gezondheid.
Zulke initiatieven passen bij de brede visie achter Kansrijke Start: gezondheid en welzijn worden niet alleen bepaald door individuele keuzes of medische zorg, maar ook door sociale steun, informatie-uitwisseling en het gevoel dat je er niet alleen voor staat.
Een kindje krijgen is misschien wel de grootste transformatie in het leven van een vrouw. Hoe mooi zou het zijn als elke vrouw toegang heeft tot juiste informatie, steun en kennis om een gezonde basis te leggen? Daarom deel ik graag verhalen, kennis en praktische handvatten. Het gaat hierbij niet om het perfect willen doen maar juist om meer bewustwording. 
Veel liefs, Ilva van der Dong
